معاد
روش تدریس معاد 
hossein panah


  معاد


معاد از دیدگاه قرآن :

  • باطن هر کس در این دنیا، عین ظاهر در آخرت است.
  • در روز قیامت نفس مؤاخذه می‌شود و نه قوای نفس.

به همین خاطر نفس از قوای خود می‌پرسد که چرا بر علیه من شهادت می‌دهید و اعضای او پاسخ می‌دهند که خداوند ما را به نطق واداشته‌است.

  • نظام آخرت کاملترین نظام امکانی است که هر کس به حسب گنجایش وجودی خود هر چه را اراده نماید و بخواهد بی درنگ و بدون شرط به وجود خواهد آمد.

در جهان‌بینی قرآن كریم، انسان نه تنها هر روز به معاد كه همان عود(بازگشت) و رجوع(برگشت) به طرف مبدأ است، نه بازگشت به دنیا، نزدیك می‌شود، بلكه هر لحظه معادی دارد و به آن نزدیك است. در این جهان‌بینی، معاد از مبدأ بریده نیست، گرچه در نگاه نخست، مبدأ و معاد در دو قوس قرار گرفته و از معاد با عنوان "جهان پس از مرگ" یاد می‌كنیم، لیكن با نگرشی ژرف به نكته‌ای شكوهمند می‌رسیم و آن این كه هر دو قوس، به یك نقطه می‌رسد؛ آن سان كه از یك نقطه آغاز شده و هر دو جلوه‌ی‌ یك حقیقت است: "هو الأوّل و الاخر و الظّاهر و الباطن."(سوره‌‌ حدید، آیه‌‌ 3)

ذكر و یاد مبدأ، ذكر و یاد معاد است و خدای سبحان می‌فرماید: "یا أیّها الّذین امنوا اذكروا الله ذكراً كثیراً (سوره‌‌ احزاب، آیه‌‌ 41)؛ ای مؤمنان به یاد خدا باشید و فراوان او را یاد كنید."

یاد خدا (مبدأ) یاد معاد است و هر لحظه انسان به جانب او می‌رود: "إنّا لله و إنّا إلیه راجعون." در مقابل، فراموشی الله، سبب فراموشی معاد، بلكه موجب فراموشی خود انسان می‌گردد، به طوری كه خویش را فراموش كند؛ چنانكه سبب می‌شود مورد فراموشی عمدی خداوند قرار گیرد.

بنابراین، یاد خدا (مبدأ) یاد معاد است و هر لحظه انسان به جانب او می‌رود: "إنّا لله و إنّا إلیه راجعون."(سوره‌‌ بقره، آیه‌‌ 156) در مقابل، فراموشی الله، سبب فراموشی معاد، بلكه موجب فراموشی خود انسان می‌گردد، به طوری كه خویش را فراموش كند؛ چنانكه سبب می‌شود مورد فراموشی عمدی خداوند قرار گیرد: "نسوا الله فأنساهم أنفسهم"(سوره‌‌ حشر، آیه‌‌ 19)، "نسوا الله فنسیهم."(سوره‌‌ توبه، آیه‌‌ 67) خدای سبحان در آن روز و هر روز دیگر آنان را به فراموشی می‌سپارد: "فالیوم ننساهم كما نسوا لقاءَ یومهم هذا ."(سوره‌‌ اعراف، آیه‌‌ 51)

مهمترین اثر یاد معاد، اجرای عدل و برپاداری قسط فردی و اجتماعی است. از این رو امیرمؤمنان (علیه‌السلام) فرمود: "من تذكّر بُعد السّفر استعدّ"(نهج البلاغه، حكمت 28)؛ كسی كه به یاد سفر آخرت باشد خود را آماده محاسبه آن روز خواهد كرد. نیز فرمود: "واذكر قبرك فإنّ علیه مَمرّك"(همان، خطبه‌‌ 153)؛ به یاد گورت باش؛ زیرا از آنجا به طرف معاد مرور می‌كنی و برای اصلاح جامعه اسلامی به مالك اشتر فرمود: "و لن تحكم ذلك من نفسك حتّی تُكثر هُمُومَك بذكر المعاد إلی ربّك"(همان، نامه 53)؛ هرگز بر خویشتن تسلّط نمی‌یابی و از خشم نمی‌رهی تا اندیشه‌هایت را بسیار به یاد بازگشت به سوی پروردگارت نگردانی. مهمترین اثر فراموشی معاد نیز تبهكاری و ستمگری فردی و اجتماعی است.



 

معاد از دیدگاه اسلام :

  • معاد یعنی تجلی کردن نفس با تمام آنچه در درون خود داشته‌است، یعنی آنچه در زمین وجودت کاشتی قیام می‌کند. در قیامت نوشته‌های نفس به اسم شریف "الحی" حیات می‌یابند.
  • هر کس زرع و زارع و مزرعه خویش است؛ به عبارت دیگر مهمان سفره خود است. بسیاری از آنچه در آخرت به انسان روی می‌آورد بروز و ظهور صفات و ملکاتی هستند که انسان در مزرعه وجود خویش کاشته‌ است.

اهمیت اعتقاد به معاد از دیدگاه اسلام

 

۱ - توأمانی اعتقاد به مبدأ و معاد :

 

کسانی که خدا راباور داشته باشند ولی آخرت و معاد را باور نداشته باشند، در خداشناسی نقصان دارندو خدا را چنان که حق اوست نشناخته‏ اند و گرنه ممکن نیست خدا را آن چنان که باید،شناخت و اسما و صفات حسنای الهی را درک کرد ولی به لزوم معاد نرسید. اصولاًخداشناسی کامل، انسان را به تصدیق توحید، نبوت و معاد می‏رساند و اگر کسی منکر یکی از این سه اصل باشد، باید در خداشناسی خود تجدید نظر کند، قرآن کریم انکارتوحید، نبوت یا معاد را ناشی از قصور در خداشناسی دانسته است.

 

۲ - از اصول دین بودن اعتقاد به معاد:

 

اعتقاد به معاد از اصول اساسی همه ی ادیان آسمانی است و در اسلام نیز جزاعتقادات اصولی است. حدود ثلث آیات قرآن راجع به معاد و مباحث مربوط به آن‏است. قرآن کل زندگی بشر را به دو روز تقسیم کرده است، روز و مرحلهء زندگی دنیاو روز و مرحلهء زندگی آخرت، و از آن دو به «حیاة الدنیا» و «حیاة الاخره»،«دارالدنیا» و «دارالاخره» و «الاولی» و «الاخره» تعبیر کرده است. اصول اعتقادی در اسلام عبارت‏ اند از اصل توحید و یگانی خداوند، اصل نبوت‏ و اصل معاد؛ و هر کس منکر یکی از این سه اصل باشد، از حوزه ی اسلام خارج است.

 

۳ - قسم خدا برای تأکید معاد:

 

در کمتر مسأله‏ای قرآن علاوه بر بیان و استدلال، برای تأکید آن قسم هم یاد می‏کند.معاد از جمله مسائلی است که علاوه بر این‏که خداوند آیات فراوانی در تبیین استدلالی‏ آن نازل کرده، بر قطعیت آن، قسم هم خورده است. آیات زیر از این نمونه است:آدمی گوید: آیا هنگامی که بمیرم، مرا زنده [از گور] بیرون خواهند آورد؟ آیا آدمی به یادنمی‏ آورد که ما او را از پیش بیافریدیم و هیچ چیز نبود؟ به پروردگارت سوگند که آنان را باشیطان‏ها برانگیزیم( مریم، آیه ۶۶ )خداوند که معبودی جز او نیست؛ به یقین همه شما را در روز رستاخیز - که شکی در آن نیست‏- جمع می‏کند و کیست که از خداوند راستگوتر باشد؟(نساء ، آیه ۸۷)

[ یکشنبه بیست و یکم خرداد 1391 ] [ 12:7 ] [ سمیه حسین پناه ] [ ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

روش تدریس معاد
آرشيو مطالب
امکانات وب


كد ماوس


Pichak go Up